batı dünyasında çocuk edebiyatı ninniler ve büyükler tarafından anlatılan masallarla başlar. eski zamanlarda hiç kitap yoktu. kabilelerdeki hikaye anlatıcıları kültürün, adetlerin, değerlerin ve tarihin birer koruyucusuydular. hikaye anlatma asırlar boyunca bir nesilden diğerine bir toplumun geleneklerini ve inanışlarını aktarmanın temel yöntemi olmuştur. o devirlerde anlatılan hikayeler aslında büyükler içindi. ama çocuklar da bunları dinleyip kendilerine uygun olanları benimserlerdi.

daha sonraları halk ozanları bu hikayeleri derleyip, toplumdan topluma taşıdılar. balat yani ÅŸarkıyla hikaye anlatma, destan, epik gibi halk masalı türleri de böyle oluÅŸmuÅŸtur. 15. yüzyılda ingiliz matbacı caxton ilk defa büyükler için küçük cep masalları basmıştır. heyecan ve macera içeren bu kitapları ingiliz toplumunun halk tabakası okumaktaydı. üst kesim ise horn book adı verilen ve boynuzdan yapılmış koruyucuların içine yerleÅŸtirilmiÅŸ bakır levhalardan oluÅŸan kitapları okuyorlardı. Devamı »

Bir memleketin, dininin ve kanunlarının ne olduğu, o memlekette yazılan ve başarıyla oynanan tiyatro eserlerinde bilhassa açıkça görülür. bir yazarın tiyatroda alkışlanması için, onun, edebi vasıfları dışında, biraz siyasi alandaki faaliyetlerde meziyet sayılabilecek evsaftan bir dereceye kadar nasibi olması, insanları tanıması, onların alışkanlıkları ve peşin hükümleri hakkında bilgisi olması gerekir.

Acı ve ölüm, trajik durumlar yaratma hususunda baÅŸlıca vasıtalardır; din de, acının tesirini, ölümün dehÅŸetini daima esaslı bir ÅŸekilde hafifletir. o halde, yunanlıların dini düşüncelerinin trajedilerine ne gibi tesirler kattığına, bunlardan hangilerini menettiÄŸine bir göz atalım. Devamı »

Yunan edebiyatı birkaç dönemde incelenebilir:

I. Dönem (M.Ö. IX. - VII. yy.)
M.Ö. IX-VIII. yüzyıllarda Homeros ve Hesiodos gibi iki büyük ÅŸair yetiÅŸtirmiÅŸ olan Yunan edebiyatının en önemli türü ÅŸiirdir. Åžiirler vezinli, ancak kafiyesizdir. Åžiir türleri içinde de en çok görülen destan (epik ÅŸiir) dır. Destan nedir ?Bir milletin ortak tarihinde önemli izler bırakan savaÅŸ, doÄŸal afet , türeyiÅŸ, ölüm ,büyük baÅŸarı ya da yenilgileri ve bu olaylarda önemli rol oynamış büyük kahramanların hayatlarını manzum hikâyeler hâlinde anlatan metinlere destan de-nir.Ulusların ortak bilinçlerinde yaÅŸayan destanlarda olay ve kiÅŸiler genellikle mitolojik ve menkıbevî nitelikte olaÄŸanüstü bir karaktere sahiptir. Homeros , M.Ö. IX. yüzyılda yaÅŸamış, Hem Yunan edebiyatının hem de dünya ede-biyatının en büyük destan ÅŸairlerinden biridir. Ä°zmir’de doÄŸmuÅŸ ve Ä°onia bölgesinde yaÅŸamıştır. Ä°lyada ve Odysseia adlı iki destanı vardır. Bu destanlar , Yunanlıların temel kültürel kaynakları arasında yer alır. Ä°lyada destanında, Yunanlıların Troia’lılarla 10 yıl savaşıp, sonunda onları yenmeleri anlatılır. Odysseia destanında ise Ä°thaka adasının kralı olan Odysseus’un 10 yıl süren Troia Savaşı dönüşünde yolda karşılaÅŸtığı olaylar ve ülkesine Devamı »

1- Rönesans Dönemi Alman Edebiyatı
Bu dönemde Luther (1483-1546) Ä°ncil’i Latinceden Almancaya çevirerek edebî Almanca için önemli bir zemin hazırlamış oldu.

2- Romantik (Coşumcu) Dönem Alman Edebiyatı
Goethe (1749-1832), özellikle ÅŸiir ve romanlarıyla romantizm akımını baÅŸarılı bir ÅŸekilde temsil etmiÅŸtir. Lirizme, aÅŸk maceralarına, halk edebiyatı unsurlarına ve birtakım felsefî yorumlara yer vermiÅŸtir. BaÅŸlıca ÅŸiirleri Roma Eyejileri ve Divan adlı eserlerinde toplanmıştır. En önemli tiyatro eseri Faust, en önemli romanı da Genç Werther’in Acıları adını taşır.Alman edebiyatının diÄŸer önemli romantik sanatçıları arasında Schiller (1759-1805), Schlegel KardeÅŸler (Wilhelm 1767-1845, Friedrich 1772-1829), Heine (1798-1856) gibi ÅŸairler; Hoffmann (1776-1822) gibi romancılar; Kleist (1777-1811), Hebbel (1813-1883) gibi tiyatrocular sayılabilir. Devamı »

Amerikan Edebiyatı

1. Romantik Dönem Amerikan Edebiyatı
Amerikan edebiyatında ilk büyük sanatçılar bu dönemde yetişmeye başlamıştır.Moby Dick romanlarıyla Herman Melville (1819-1891), şiirleriyle Edgar A. Poe (1809-1849) ve Walt Whitman (1816-1892); şiir ve denemeleriyle R. W. Emerson(1803-1882) başlıca romantik sanatçılardandırlar.

2. Gerçekçi Dönem Amerikan Edebiyatı
Gerçekçilik, önce romantizmle iç içe görünür. Nathaniel Hawthorne(1804-1864) ve Moby Dick romanıyla tanınan Melville romantizmi ve gerçekçiliÄŸi eserlerinde dengeli biçimde kullanan yazarlardır. Gerçekçilik akımını daha sonra sürdüren öteki yazarlar Hanry James (1843-1916), Louise May Alcott (1832-1898)’tur. Devamı »

1. Rönesans Dönemi Fransız Edebiyatı
Villon (1431 ?), Ortaçağın sonlarında ve Rönesans’a geçiÅŸ süreci içinde yaÅŸamış önemli Fransız ÅŸairlerinden birisidir. Åžiirleri Küçük Vasiyetname ve Büyük Vasiyetname adlı kitaplarda toplanmıştır.Asıl yeni Fransız ÅŸiiri, XVI. yüzyılda Lâtinceyi bırakıp Fransızca ile ÅŸiir yazma davasını güden ve La Pleiade adındaki edebiyat okulunu kuran yedi ÅŸairin ÅŸiirleriyle baÅŸlar. Bu grubun en önemli ÅŸairlerinden birisi Ronsard (1524-1585)’dır. BaÅŸlıca eserleri AÅŸklar, Odlar, Egloglar adlarını taşır. Bu dönemin önde gelen Fransız romancısı Rabelais (1490-1553)’dir. Gargantua ve Pantagruel adlı romanları ünlüdür.Rönesans dönemi Fransız edebiyatının en önemli ismi hiç şüphesiz deneme türü-nün öncüsü Montaigne (1533-1592)’dir. Denemeler adlı eserinde yer alan metinlerinde Hristiyanlıktan ve geleneksel düşünce biçimlerinden farklı olarak bağımsız insan düşüncesini ortaya koyan örneklere yer vermiÅŸtir. Ä°nsan ve toplumla ilgili hemen her konuda alışılmışın dışında yeni yaklaşımlar getirmiÅŸtir. Devamı »

1. Rönesans Dönemi İspanyol Edebiyatı
Ä°spanyol yazarlar Rönesans devrinde daha çok roman ve tiyatro türlerinde eser vermiÅŸlerdir. Rojas, Celestina (1499 ve 1526) adlı romanında pek çok engeller sebebiyle kavuÅŸamayan iki sevgilinin başından geçenleri konu edinir. Hem Ä°spanya’da hem de Avrupa’da gerçek dışı kiÅŸilerin kahramanlıklarını ve aÅŸklarını konu edinen abartılı pek çok şövalye romanı yazılmıştır. Ayrıca çobanların gerçek dışı aÅŸk iliÅŸkilerini konu edinen çoban romanları da yazılmıştır.Ä°spanya’nın bu dönemdeki en önemli roman yazarı Cervantes (1547-1616)’tir. Devamı »

1. Rönesans Dönemi İngiliz Edebiyatı
Ä°ngilizcenin yazı diline dönüşmesinde büyük katkıları olan ve Canterbury Hikâyeleri adlı eseri bulunan Chaucer (1340-1400) Ä°ngiliz edebiyatında Rönesans’a zemin hazırlayan yazarlardan birisidir.”Elizabeth Dönemi “adı verilen XVI. yüzyılda tiyatro ve ÅŸiir türlerinde önemli eserler ortaya konmuÅŸtur.

Rönesans dönemi Ä°ngiliz edebiyatının en önemli tiyatro yazarı Shakespeare(1564-1616)’dir. Shakespeare dram ve komedya türlerinde hem nazım, hem düzyazı, hem de her iki-sini birlikte kullanarak baÅŸarılı oyunlar yazmıştır. Oyunlarının tamamı beÅŸer perdeden oluÅŸur. Kin, aÅŸk, Devamı »

1. Rönesans Döneminde İtalyan Edebiyatı
Rönesans’ın ilk önemli temsilcilerinden biri Dante (1265-1321)’dir. Yazı dilini halkın diliyle oluÅŸturmuÅŸ olan Dante, Ä°talyan edebiyatının kurucusu sayılır.Rönesans’ın ilk temsilcilerinden biri de lirik ÅŸiirin en büyük ozanlarından olan Petrarca (1304-1374) dır. Dante gibi o da Laura adlı bir kadına âşık olmuÅŸ ve hemen hemen tüm ÅŸiirlerinden bu kadının aÅŸkını terennüm etmiÅŸtir. Halkın konuÅŸma diliyle Laura’nın aÅŸkı için yazılmış ÅŸiirleri Canzoniere (Türküler) adı altında toplanmıştır.Bunların çoÄŸu sone tarzındadır. Boccacio (1313-1375), küçük hikâye tarzının önde gelen bir yazarı olarak tanınmıştır. Hikâyelerinde dinî konular yerine insanın sorunlarına, insanların türlü durumlarına: tutku, öfke, sevinç, kötülük gibi deÄŸiÅŸik boyutlarına yer vermiÅŸtir. BaÅŸlıca eseri Decameron (On Gün) adını taşır. Bu kitabında veba hastalığından kaçıp sığındıkları evde on kiÅŸinin anlatmış olduÄŸu yüz hikâye yer alır.Bunlardan baÅŸka destan türünde Ariosto (1474-1533) ve Tasso (1544-1595) iki önemli isimdir. Bunlar konularını OrtaçaÄŸdan almış olmalarına raÄŸmen Devamı »

1. Klâsik Dönem Rus Edebiyatı
Kantemir (1708-1744) ve Lomonosov (1711-1765) ÅŸiir türünde, Krilov (1768-1844)fabl türünde, Fonvizin (1744-1792) de komedya türünde bu akımı Rusya’da tem-sil etmiÅŸlerdir.

2. Romantik Dönem Rus Edebiyatı
Hemen hemen her edebî türde eser vermiÅŸ olan PuÅŸkin (1799-1837), en önemli romantik Rus sanatçısıdır. PuÅŸkin, romantizmi (coÅŸumculuk) Rus halkının yaÅŸamından yerel renkler alarak zenginleÅŸtirmiÅŸtir. Ayrıca canlandırdığı kiÅŸilikleri eleÅŸtirel bir tutumla vermesi; insanın bencilliÄŸini, çıkarcılığını, insan ile toplum arasındaki iliÅŸkiyi anlatması nedeniyle gerçekçiliÄŸin hazırlayıcısı sayılmıştır. En ünlü eserleri Bahçesaray ÇeÅŸmesi, Çingeneler, Yüzbaşının Kızı, Maça Kızı’dır. Devamı »