Makaleye benzer bir yazı türüdür. Konusu daha çok genel ya da günlük sanat olaylarıdır. Fakat konu, tez ve savunma amacı güdülmeden ve karşılıklı konuÅŸma havası içinde, sıcak bir dille yazılır. Ä°nsanlar karşılıklı konuÅŸmayı sevdiklerinden, söyleÅŸi türündeki yazıları okumayı severler. Ä°yi bildiÄŸi ve herkesin ilgilendiÄŸi bir konuda çoÄŸu kiÅŸi söyleÅŸi yazabilir. Bunun için bir konuda, ne söyleneceÄŸini bilmenin yanısıra, nasıl söyleneceÄŸini bilmek gerekir. Söylenecekler, küçük ÅŸakalarla daha çekici duruma getirilebilir. Ä°yi bir dinleyici olmak, iyi bir söyleÅŸi yazmak için önemlidir. Usta bir söyleÅŸi yazarı çok ağır konuları bile herkesin okuyup anlayabileceÄŸi bir duruma getirir. Devamı »

Gazete ve dergilerde yayımlanın yazı türlerinden biridir. Öğretici yazı türüdür. Bir olay, bir durum; yerinde gezip görülerek, olayla ya da durumla ilgili değişik kişilerle konuşularak, soruşturularak yazılır.Röportaj hem gezi yazılarının hem makalenin özelliklerini taşır. Makale gibi dayandığı sağlam bir düşünceyi, bir tez vardır.

Yazar; sorunu yerinde inceleyerek, gezip görerek, halkla, varsa maÄŸdurla ve yetkili kiÅŸilerle konuÅŸarak; fotoÄŸraf, belge, istatistik bilgiler… gibi bilgilerle destekleyerek okuyucunun bilgisine sunar. En çok kamuoyu toplayan gazete yazısıdır. Çok yönlü anlatım olanakları vardır. Bu yönüyle diÄŸer düşünce yazılarından zengindir. Devamı »

Bir düşünürün, bir sanatçının kendi yaşam öyküsünü anlattığı eserdir. Kaynak olarak kişi kendini ve aile büyüklerinden aldığı bilgileri kullanır. Otobiyografi yazmak çok güçtür, çünkü insanın kendinden sözederken objektif olması zordur.

Otobiyografiler sayesinde o kiÅŸinin sanatı, düşünceleri, yaptığı iÅŸler hakkında bilgileniriz. Biyografiler aynı zamanda iyi bir belgeseldirler. Bu alanda çalışacaklara ve yazarın yaÅŸadığı dönemin özelliklerine kaynaklık eder. Otobiyografileri okumak, kendi deneyimlerimize bir yaÅŸam deneyimini, yaÅŸayanın aÄŸzından katmak demektir. Devamı »

Makale, temeli düşünce olan yazı türüdür. Makalede konu sınırlaması yoktur. Bir düşünce, toplumsal bir olay, bilimsel bir gerçek, söz sanatları, plastik sanatlar, makalenin konusu olur. Makaleler bir tezi savunma yazılarıdır. Bu nedenle yapısı, ortaya atılan bir görüş ve bu görüşü destekleyecek düşüncelerle örülür.

Makalenin ülkemizde tanınması, gazetenin yayınlanmasıyla olmuÅŸtur. Makaleler köşe yazılarındandır. Gazetelerin ilk sayfalarındaki makaleye baÅŸmakale denir. Gazetenin baÅŸmakalesi genellikle aynı yazar tarafından yazılır. Gazetenin dünya görüşünü ve olaylara bakış açısını belirler. Gazetenin okuyucu sayısı üzerinde de etkilidir. Devamı »

Ä°ncelemenin kapsamı çok geniÅŸtir. Her yazı türünün inceleme ile bir baÄŸlantısı vardır. Ä°nceleme bilgisi olmadan makale, fıkra, eleÅŸtiri, gezi, röportaj, anı gibi yazı türleri yazılamayacağı gibi; öykü, roman, tiyatro gibi gözlem gücünün kullanıldığı sanatlı yazı türlerinde de baÅŸarılı olunamaz; konferans, açıkoturum, panel, sempozyum, açıklama (brifing) gibi sunuÅŸlar yapılamaz; tutanak, rapor gibi yazışmalar yazılamaz. Ä°ncelemeyi eser oluÅŸturma yöntemi dışında, ayrı bir uÄŸraşı alanı olarak da kullanıyoruz. Bu alanda çalışanlar; olmuÅŸ olayları, oluÅŸturulmuÅŸ eserleri deÄŸerlendirirler ki, bu konuda verilmek istenen de budur. Ä°ncelemeye monografi de denir. Ä°nceleme sözlü ya da yazılı yapılabilir. Kalıcı olması için yazılı olması ve bir düzen içinde verilmesi saÄŸlıklıdır. Ä°ncelemenin biçimi eserin türüne göre de deÄŸiÅŸir. Bu anlamda bir makale, bir ÅŸiir, bir roman, bir senaryo… incelenebilir, sonuç herbirinde kendine özgü bir düzen içinde yazılır. Ä°ncelemeyi yapan kiÅŸi teknik olarak yer yer makale gibi, yer yer söyleÅŸi gibi yazma olanağına sahiptir. Devamı »

İnsanlar arası ilk ilişkilerden biri haberleşmedir. Bugün hayvanlar dünyası gözlendiğinde yine aynı gerçekle karşı karşıya kalırız. Leyleklerin göç katarlarının idaresi; arılardaki, karıncalardaki iş bölümü; anaç tavuğun yavrularını büyütmesi başka nasıl açıklanır?

Ä°lk insanlardan günümüze haberleÅŸme dumandan, davuldan, kuÅŸtan, atlı postalardan, motorlu postalardan; günlük gazetelere, sesli radyo haberlerine, görüntülü televizyon haberlerine, bilgisayar aÄŸlarına uzanan bir geliÅŸme göstermiÅŸtir. Günlük gazetelerde, belli aralıklarla yayınlanan dergilerde, meslek kuruluÅŸlarının belli aralıklarla yayınladığı bültenlerde; radyo ve televizyonlarda belli zaman aralıklarıyla sunulan bültenlerde halka duyurulmak üzere yayımlanan yazılara haber denir. Yayın organlarının en büyük desteÄŸi haberdir. Devamı »

Yazarların kendi kendileriyle dertleşme, hesaplaşma, konuşma isteklerini kağıt üzerinde yapmalarından doğmuş yazılardır. Bu nedenle yayımlanmak amacı güdülmez, fakat yazarın ilerlemiş yaşlarında ya da yazar öldükten sonra bir şekilde yayımlanır. Günümüzde kimi yazarlar günlüklerini yayımlamak için de yazarlar.

Günlüklerde yazarın kendisini buluruz. YaÅŸadığı günler içindeki sevincini, öfkesini, kaygılarını, umutlarını içtenlikle anlatır. Günlükler, yazarın yaÅŸadığı dönem için önemli bir belgeseldir de aslında. Yazarın sözünü ettiÄŸi olaylar artık tarih olmuÅŸtur. Devamı »

Bir yazarın yurt içinde ve yurt dışında gezip gördüğü yerlerin ilgi çekici özelliklerini anlattığı yazı türüdür. Gezi yazıları gezip görmenin, iyi bir gözlemin ürünüdürler. Gezi yazılarının tarihi çok eskidir. Ä°nsanlar hep uzak ülkeleri, uzak ülkelerin doÄŸasını, insanlarını, bu insanların yaÅŸayış biçimlerini ve yarattıkları kültür eserlerini merak etmiÅŸlerdir. Bir nedenle baÅŸka ülkelere giden kiÅŸilerle karşılaÅŸtığımızda, onları soru yaÄŸmuruna tutmamız bundandır. Günümüzde televizyon görüntüleri dünyanın birçok kültürünü yanıbaşımıza getirdiÄŸi halde, hâlâ gezi anılarını dinlemenin ya da okumanın tadı baÅŸkadır. Gezi yazılarının çok yönlü anlatım olanakları vardır. UzunluÄŸu çoÄŸu zaman kitap olacak kadardır. Gazetenin iç sayfalarından birinde dizi halinde günlerce yayınlandığı da olur. Okuyucunun sıkılmadan, merakla okuduÄŸu bir yazı türüdür. Devamı »

Bu yazı türünü, halk arasında anlatılan kısa, güldürücü, ders verici olay anlatılarıyla karıştırmamak gerekir. Gazetelerdeki köşe yazılarındandır. Her gün aynı köşe ya da sütunda yayınlanır. Siyasal, ekonomik, eÄŸitim… gibi günlük toplumsal konular ayrıntıya girilmeden kısaca iÅŸlenir.

Fıkranın belirleyici özellikleri 
* Makale gibi düşünsel plânla yazılır. Fakat makaleden kısa yazılardır. Devamı »

Eleştiri de temeli düşünce olan yazı türüdür. Konu sınırlaması yoktur. Sanat, edebiyat ya da düşünce yazılarının içeriği ile bu içeriğin işlenişini, değerli ve değersiz yönlerini ortaya koyan bir yazı türüdür. Yazarın yazıyı kendine göre, yazıyı ilgilendiren topluma göre, kendi alanındaki diğer çalışmalara göre değerlendirdiği yazılardır.

Eleştirinin belirleyici özellikleri

Düşünsel plânla yazılır.

Konu, yazının sonuna dek deÄŸerlendirilmesi yapılan esere baÄŸlı kalmalıdır. Devamı »