Eğitim ve öğretim devrimi (3 Mart 1924)
Osmanlı toplumundaki medreseler ile iptidai, rüştiye, idadî türünde okulların toplumun gereksinme duyduÄŸu elemanları yetiÅŸtirme açısından özellikle sayı bakımından yetersiz kaldığını gözleyen, eÄŸitimin önemini yaptığı konuÅŸmalarda sık sık vurgulayan Atatürk’ün yol göstericiliÄŸi altında TBMM, eÄŸitim ve öğretim iÅŸlerini Milli EÄŸitim Bakanlığı’na verip, 3 Mart 1924′te çıkardığı Öğretimin BirleÅŸtirilmesi yasasıyla, mahalle mektepleri ve medreseleri kaldırdı. Anadolu’nun çeÅŸitli kentlerinde meslek okulları, teknik okullar, öğretmen okulları, ortaokul ve liseler açılırken, çıkarılan Ãœniversiteler Kanunu’yla Darülfünun kaldırılıp, yerine Ä°stanbul Ãœniversitesi kuruldu. Yazının Devamını Oku →
Eğitim ve Kültür Alanındaki Yenilikler:
Eski Eğitim Sistemi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve Medreselerin Kaldırılması
Cumhuriyetten önceki dönemde ülkemizde farklı zamanlarda kurulmuÅŸ öğretim kurumları vardı. Medreseler, modern okullar, azınlık ve yabancı okulları gibi. Bu okulların kurulma amaçları ve programları birbirinden çok farklıydı. Medreselerde verilen bilgiler toplumun ihtiyaçlarını karşılamaktan uzaktı. Azınlık ve yabancı okullanndaki öğretim ise kendi kültür, dil ve inançlarına uygun olarak yürütülüyordu. Bu okullar devlet denenimi dışındaydı ve Milli Mücadele sırasında olumsuz bir tutum takınmışlardı. Ayrıca 18. ve 19. yüzyıllarda Osmanlı Devleti tarafından, modern anlayışla öğretim yapan sivil ve askerî okullar açıldı. Bu okullarda, öteki okullardan farklı dersler okutuluyordu. Programları, amaçları ve okutulan dersleri birbiriyle uyuÅŸmayan bu okullar, farklı bilgi, duygu ve kültüre sahip kuÅŸaklar yetiÅŸtirdi. Bu yüzden de milli birlik ve beraberlik saÄŸlanamadı. Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldıktan hemen sonra bir Maarif Bakanlığı kurularak Millî EÄŸitim iÅŸlerine önem verilmeye baÅŸlandı. Yazının Devamını Oku →
Ekonomi Alanındaki İnkılaplar
Sanayide Yapılan Yenilikler
Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu nda, yönetimdeki basiretsiz kiÅŸilerin, yıllarca süren savaÅŸlar ve kayıplara karşı, ekonomik alanda köklü çözümler üretememesi, devlet gelirlerinde bir çöküşe neden olmuÅŸtur. Ve bunun neticesinde de, dış borçlar giderek artmıştır. Bu borçları da, yüksek faizli borçlarla ödemeye kalkmak; bütçenin %30 a yakın bir bölümünü bu karmaşık durumdan çıkmak için harcamak, ekonomiyi iflas ettirmiÅŸtir. Bu ekonomik iflasa raÄŸmen, Osmanlı devletinde 1919 lara kadar bir Ä°ktisat Bakanlığı kurulamamıştır. Ä°mparatorluk son günlerini yaÅŸarken, Anadolu halkı da sefil ve periÅŸan bir haldeydi. Ä°ÅŸte bu olumsuz ÅŸartlar altında kurulan TBMM Hükümeti, Mustafa Kemal in önderliÄŸinde yeni bir savaÅŸa baÅŸlıyordu: Yazının Devamını Oku →
Millî Ekonominin Kurulması:
Osmanlı Devletinin son dönemlerinde ülke ekonomisi çok bozulmuÅŸtu. Ardarda girilen ve yenilgiyle sonuçlanan savaÅŸlar, zaten yetersiz olan gelir kaynaklanın daha da azaltmıştı. Ekonominin temeli olan tarım alanın da geri kalmıştı. Yabancı devletlerin etkisi yüzünden sanayi geliÅŸmemiÅŸti. Yazının Devamını Oku →
Erzurum Kongresi 23 Temmuz 1919
Mustafa Kemal PaÅŸa Amasya’dan sonra Sivas’ta bir gün kaldı ve burada yapılacak olan kongrenin çalışmalarını gözden geçirdi. 3 Temmuz 1919 günü Erzurum’a ulaÅŸtı ve ÅŸehirde halkın büyük desteÄŸini arkasına alarak çalışmalarına baÅŸladı. Bu sırada Dahiliye Nazırı (İç Ä°ÅŸleri Bakanı), Mustafa Kemal PaÅŸa’nın görevden alındığını ve kendisiyle hiçbir resmi görüşmenin yapılmayacağını duyurmuÅŸtu. O da 8-9 Temmuz 1919′da “sine-i millette bir ferd-i mücahit olarak çalışmak üzere” görevinden istifa etti. Artık sorumluluk sahibi bir vatandaÅŸ olarak görev yapacaktı. Ancak sahip olduÄŸu maddi imkanlar çok yetersizdi. Öyle ki, istifa ettiÄŸi zaman yanında giyecek sivil elbisesi bile yoktu. Ãœniformasını çıkardığı gün giydiÄŸi elbiseyi Erzurum Valisi Münir Bey’den, başına taktığı fesi ise Müfit Bey’den almıştı. Erzurumlular kendisine asla unutmayacağı bir sevgi gösterdiler ve onu Vilayat-ı Åžarkiye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti Erzurum Åžubesi BaÅŸkanı ilan ettiler. Yazının Devamını Oku →
Cumhuriyet Dönemi Genelkurmay Başkanları
M. İsmet İNÖNÜ
Orgeneral
3 Mayıs 1920 - 10 Kasım 1921
Fevzi ÇAKMAK
MareÅŸal
12 Temmuz 1922 - 3 Mart 1924 (Orgeneral)
3 Mart 1924 - 12 Ocak 1944 (MareÅŸal) Yazının Devamını Oku →
Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924)
Saltanatın kaldırılmasından ve Mehmet VI Vahdettin’in Ä°stanbul’dan ayrılmasından sonra, TBMM’nin 18 Kasım 1922′de halife seçmiÅŸ olduÄŸu Abdülmecit Efendi, eski rejim yanlılarının tek umudu haline gelmiÅŸ, bundan güç alan Abdülmecit Efendi de, yeniden törenler düzenlemeye, demeçler vermeye bazı Ä°slâm ülkelerinin kendisine baÄŸlılık bildirmeleri üstüne, Ä°slâm dünyasının önderi tavrı takınmaya baÅŸlamıştı. Bu durumun yeni kurulmuÅŸ cumhuriyet yönetimi için tehlikeli olabileceÄŸini kavrayan Atatürk, Ä°zmir’deki ordu tatbikatları sırasında ordu komutanlarına hilafetin kaldırılması konusunda düşüncesini açıklayıp, yasanın meclis gündemine getirilmesini kararlaÅŸtırdı. Yazının Devamını Oku →
Harf İnkılabı
Bu eğitim hamlesinin önemli bir aşaması da harf inkılabıdır. Bu inkılapla, Arap alfabesi terk edilmiş ve Batı medeniyetine açılımı sağlayan Latin harfleri kullanılmaya başlanmıştır.
Arap alfabesi, yüzyıllardır kullanılmasına rağmen, Türk dilinin tam olarak ifade edilmesinde yeterli olmamaktaydı. Örneğin, Türkçede sekiz sesli harf varken bu sayı Arapçada üçtür.
Türkçenin, Latin harfleriyle yazılması için çeÅŸitli giriÅŸimler baÅŸlatılmışsa da bu çabalar, tepkiler yüzünden yarıda kalmıştır. II. MeÅŸrutiyet den sonraki ciddi çalışmalar, Atatürk tarafından esas anlamıyla hayata geçirilmiÅŸtir. Yazının Devamını Oku →
Hukuk Alanındaki İnkılaplar
Hilafetin kaldırılmasıyla beraber, 3 Mart 1924 günü Åžeriye ve Evkaf Bakanlığı nın ve Åžeriye Mahkemeleri nin kaldırılmasıyla, hukuk konusunda yeni düzenlemeler yapılacağının iÅŸaretleri verilmiÅŸ oldu. Yazının Devamını Oku →
Birinci Ä°nönü Savaşı’nda yenilen Yunan kuvvetleri tekrar Bursa bölgesine çekilmiÅŸti. Hem Sevr AntlaÅŸması’nı kabule zorlamak, hem de gittikçe güçlenen Türk ordusunu yenilgiye uÄŸratarak dağıtmak için 23 Mart 1921′de tekrar taarruza geçtiler. Bu defa hem güneyden, hem batıdan saldırdılar. Türk genel kurmayı kesin sonucu Ä°nönü mevzilerinde almayı planlamıştı. Onun için Afyon bölgesinden üç piyade ve bir süvari tümenini Ä°nönü mevzilerine kaydırdı. Afyon yönünde ilerleyen düşmanı oyalamak için çok az kuvvet bıraktı. Yazının Devamını Oku →
